da. J.J. de Lange

We gebruiken ze in de kerk nogal eens: woorden, die je op straat niet zomaar tegenkomt. Soms is dat een kwestie van ingesleten, maar ouderwets taalgebruik. Dan kun je de woorden makkelijk vervangen door iets modernere varianten. Misschien wel het bekendste voorbeeld is het Onze Vader. Bijvoorbeeld: “Onze Vader, die in de hemelen zijt.” In modern Nederlands maken we daar “Onze Vader (die) in de hemel (is)” van. We zeggen het zelfde, maar wel net iets begrijpelijker.

Begrijpelijk taalgebruik is belangrijk. Want hoe vertel je een nieuwe generatie over de Heer, als zij niet snappen wat je zegt? Hoe vertel je iemand, die Jezus’ naam vooral als vloek of stopwoordje kent, over Jezus – als zij je woorden niet verstaat? Het is om die reden, dat ik heel blij ben met de nieuwe NBV’21. Maar ook met de Bijbel in Gewone Taal. Deze vertaling maakt de Bijbel toegankelijk voor velen, voor wie Gods Woord anders een gesloten boek zou blijven.

En toch… toch vind ik het óók belangrijk, dat we als kerk onze taal niet alleen maar aanpassen. Maar dat we ook mensen ‘inleiden’ in de taal van de kerk. Niet, omdat alles maar bij het oude moet blijven. Maar omdat de kerk, of beter gezegd: de gemeente van Christus, ook een eigen taal heeft. Een taal, die nu eenmaal anders is dan de taal van de wereld. Simpelweg omdat Jezus ons leert, anders te zijn dan de wereld is. Dat levert ook een taal, woorden op, die niet zomaar te vertalen zijn in de taal van de wereld. Woorden, die je moet leren verstaan.

Woorden, die jou vragen, hoe jìj er tegenover staat. Wat jìj er mee doet. Dat is zo veel meer, dan de betekenis begrijpen of een begrijpelijk synoniem vinden! Het is leren wat de betekenis is, door te proberen die woorden in praktijk te brengen.

Een van die woorden is “Barm-hartigheid”. Vanuit de traditie kennen we de ‘zeven werken/woorden van barmhartigheid.” Zeven woorden, grotendeels terug te vinden in Matteüs 25, die ons willen leren hoe je als volgeling van Jezus leeft. Met net zo’n warm hart als Hij had. Met net zo veel bewogenheid. Met net zo weinig veroordeling op basis van daden of leefsituatie. Het kan een hele mooie uitdaging zijn, voor jezelf eens een week lang aan de hand van die woorden te verkennen wat “Barmhartigheid” is, door je te spiegelen aan wat Jezus ons daarover leert.

Dát is, wat ik bedoel met ‘inleiden in een taal’. Méér dan ‘vertalen naar begrijpelijke, alledaagse taal’ is het: leren verstaan, wat dit woord betekent in mijn, jouw, uw leven. Wat het van ons vraagt, welk appèl het op ons doet. Maar ook: Hoe ik barmhartigheid in mijn leven mag ontvangen. Dat het oké is, als ik barmhartigheid nodig heb. Ja, meer nog, dat dít één van de grondwoorden is, die ons leert hoe God tegenover ons staat. Barmhartig, genadig, lankmoedig, rijk aan goedertierenheid. Zó is de HEER. En zó vraagt Hij ons, te worden. Zullen we samen Zijn taal gaan leren?

Barmhartigheid is:

  1. De hongerigen spijzen
  2. De dorstigen laven
  3. De naakten kleden
  4. De vreemdelingen herbergen
  5. De zieken verzorgen
  6. De gevangenen bezoeken
  7. De doden begraven

Jacolien de Lange